Digitalisering van vastgoed bij woningcorporaties: van data-achterstand naar datagedreven sturing

Inzichten, praktijkervaring en concrete stappen van Wouter Kolbeek voor corporaties die grip willen krijgen op hun vastgoeddata.

Lefit Recruitment & Development heeft de afgelopen jaren een sterk specialisme opgebouwd in de woningcorporatie sector. Het zal niemand ontgaan zijn dat corporaties een sleutelrol spelen in de maatschappelijke woonopgave en de toekomst van de gebouwde omgeving.

Digitalisering en datagedreven werken zijn daarin geen nice-to-have meer, maar een randvoorwaarde.

In diverse hoedanigheden werken we al jaren samen met Wouter Kolbeek, specialist in de digitalisering van de gebouwde omgeving. In dit interview deelt hij zijn visie, ervaringen en concrete adviezen voor corporaties die stappen willen zetten.

1. Even voorstellen

Wouter, kun je kort iets vertellen over jezelf en jouw expertise binnen de digitalisering van de gebouwde omgeving?

Ik ben altijd werkzaam geweest op het snijvlak tussen business en IT. Bij Woonstad Rotterdam was ik verantwoordelijk voor het programma Digitaal Vastgoed en heb ik gewerkt aan de digitalisering van het vastgoeddomein. Vanuit die rol heb ik bij Aedes met de werkgroep BIM en Vastgoeddata de Aedes ILS (nu ILS Woco) ontwikkeld. Op dit moment werk ik in diverse projecten bij verschillende corporaties aan datagedreven en digitaal vastgoedbeheer.

2. De opgave

Voor welke vastgoed- en digitaliseringsuitdagingen staan woningcorporaties momenteel? En waarom is dit thema volgens jou nu urgenter dan ooit?

Wij leven in een digitale en datagedreven wereld, maar een groot deel van ons vastgoed komt nog uit een ander tijdperk, is een stuk ouder dan de gemiddelde corporatiemedewerker en heeft al heel wat fusies en naamsveranderingen overleefd. Dat betekent met terugwerkende kracht de slag maken van analoog naar digitaal. Daarbij gaat een huis zo’n 120 jaar mee en ondergaat veel veranderingen zowel aan de binnen- als de buitenkant. Als corporatie wil je antwoord kunnen geven op vragen als:

• Waar moet er verduurzaamd worden en wanneer?
• Is er al onderhoud gepleegd?
• Wanneer moet onderhoud gepland worden?
• Welke installaties zitten er in het pand?
• Wat is onze onderhoudsverplichting in gemengde complexen?
• Klopt onze woningwaardering?

Hoe houd je al die tijd grip op je vastgoed?

Ik denk dat ik niemand meer hoef te overtuigen van het feit dat je je data hiervoor op orde moet hebben én dat deze data de sleutel is tot efficiënt en effectief vastgoedbeheer.

3. Waar begin je?

Corporaties verschillen sterk in omvang, middelen en volwassenheid. Hoe bepaal je waar en hoe je start met digitalisering?

Ik heb zelf projecten voor verschillende corporaties gedaan, van 10.000 tot 60.000 eenheden. De opgave voor het digitaliseren van het vastgoed is hetzelfde, de omstandigheden verschillend. Een grote corporatie heeft over het algemeen meer middelen beschikbaar en meer kennis en expertise in huis. Daarentegen ook meer vastgoed. Bij kleinere corporaties is het sneller schakelen intern en is de omvang overzichtelijker. Daarbij heeft een stad als Rotterdam veel afwijkend/ niet standaard bezit, in tegenstelling tot de regio buiten de grote steden waar meer standaard bezit (EGW’s) aanwezig is. Dat bepaalt mede de snelheid en omvang van de opgave.

Wat ik adviseer is om projectmatig toe te werken naar een vastgoedadministratie en hiervoor de ‘digital twin’ als basis te nemen. Start met het digitaliseren van het bezit conform de Aedes ILS, zorg voor goede ondersteunende vastgoedsoftware, organiseer datastromen en processen en begeleid teams met het werken met vastgoeddata.

4. Eerste stappen voor bestuur en management

Wat kunnen bestuurders en leidinggevenden morgen al doen om in beweging te komen?

Gezien de omvang en impact van het thema verdient dit een plek op de strategische agenda. Begin met het bepalen van de visie en ambitie op de digitalisering van het vastgoed. Zorg ervoor dat je een goed beeld krijgt van de opgave en de impact en denk na over de positionering van een ‘vastgoedadministratie’ binnen de organisatie. Informeer bij collega corporaties die al stappen hebben gezet hebben in de digitalisering van hun vastgoed.

5. Rol van beleid en politiek

Wat kan de overheid doen om ontwikkeling en innovatie in de sector te versnellen?

Ik denk dat de overheid op verschillende manieren hier een rol in kan spelen, of al speelt. De Woningwet met de NEN2580 verplichting heeft geholpen om sneller data op orde te krijgen door gebruik te maken van een ‘Digital Twin’. Daarnaast helpt het als overheid en gemeenten de uitwisseling van data via systemen (API) steeds verder ondersteunen, wat het gebruik maken van open systemen en standaardisatie in de keten versnelt. Ook initiatieven als BIMLegal bij vergunningverlening van nieuwbouwprojecten helpen in de acceptatie en versnelling van digitalisering.

6. Vooruitblik

Welke technologieën of digitale ontwikkelingen gaan de komende jaren écht impact maken?

Ik denk dat er op de achtergrond al hard gewerkt wordt aan interoperabiliteit en het toepassen van linked data principes. Het steeds simpeler maken van data uitwisseling in de keten biedt enorm veel voordelen. Minder arbeidsintensief, een hogere datakwaliteit, actueler en betere besluitvorming.   

Daarbij verwacht ik op het vlak van beeldherkenning dat het steeds makkelijker gaat worden om dataregistratie op locatie te faciliteren. Denk aan een snelle woningscan met een smartphone bij inspectie, waardoor we continu aan onze data werken.

En niet te missen: AI. Hoe beter onze data is, hoe beter de resultaten van AI-toepassingen. Hoe mooi zou het zijn als je alleen nog een mobiel nodig hebt bij inspectie en vervolgens alle verhuur- en onderhoudsdata in de juiste systemen geregistreerd wordt?

7. Persoonlijke drive

Wat is jouw wens voor de sector en wat drijft jou persoonlijk in dit werk?

Mijn wens is dat we vastgoeddata toegankelijk maken voor iedereen op ieder moment en zo het werk makkelijker maken en te doen wat echt belangrijk is: goede woningen leveren aan de huurders.

Mijn persoonlijke drijfveer is om de digitale transformatie in het vastgoeddomein praktisch te maken en resultaten te leveren. Die resultaten zijn wat mij betreft alleen mogelijk met de mensen die eraan werken: teamwork! 

Meer weten?

Neem contact op met sector specialisten:

Willemijn van de Crommenacker +31652405601 / w.vdcrommenacker@lefit.nl

Ivo Niesen +31624860308 / i.niesen@lefit.nl